Ngân sách nhà nước

Điều chỉnh dự toán ngân sách cấp xã: Thẩm quyền & Trình tự thực hiện

Đã đăng trên bởi Quản Trị
Số lượt xem bài viết: 205
88-so-tay-kiem-toan-xay-dung-dieu-chinh-du-toan-ngan-sach-cap-xa

Thẩm quyền điều chỉnh dự toán ngân sách cấp xã: Hướng dẫn chi tiết theo Luật Ngân sách nhà nước.

Trong quá trình quản lý và điều hành ngân sách địa phương, đặc biệt là tại tuyến cơ sở (cấp xã), việc phát sinh các tình huống cần điều chuyển, bổ sung hoặc cắt giảm dự toán chi giữa các đơn vị trực thuộc là điều khó tránh khỏi. Tuy nhiên, sự linh hoạt trong điều hành tài chính phải luôn được đặt trên nền tảng của sự tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật. Việc xác định đúng thẩm quyền quyết định điều chỉnh dự toán ngân sách không chỉ giúp các hoạt động kinh tế – xã hội tại địa phương diễn ra thông suốt, mà còn là “tấm khiên” pháp lý vững chắc bảo vệ các công chức tài chính, chủ đầu tư dự án cấp xã trước những rủi ro xuất toán, thu hồi tiền khi cơ quan Thanh tra, Kiểm toán Nhà nước vào cuộc.

Tình huống thực tế trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ

Để làm rõ vấn đề này, chúng ta cùng xem xét một tình huống hỏi – đáp điển hình đã được Bộ Tài chính hướng dẫn cụ thể:

Chi tiết câu hỏi

Trong quá trình điều hành ngân sách địa phương, UBND xã phát sinh trường hợp điều chỉnh dự toán chi từ đơn vị sử dụng ngân sách này sang đơn vị khác trong cùng cấp xã (ví dụ: chuyển kinh phí của Mặt trận Tổ quốc sang bộ phận văn hóa do Mặt trận không còn nhiệm vụ chi đối với khoản tiền đó). Việc điều chỉnh này không làm thay đổi tổng dự toán chi ngân sách xã đã được HĐND thông qua. Tôi xin hỏi, đối với trường hợp điều chỉnh này, UBND xã có thẩm quyền quyết định trước rồi báo cáo HĐND xã tại kỳ họp gần nhất, hay phải trình HĐND xã xem xét, quyết định trước khi thực hiện?
Trả lời

Bộ Tài chính trả lời vấn đề này như sau:

Tại khoản 6 Điều 32 và điểm b khoản 3 Điều 54 Luật Ngân sách Nhà nước số 89/2025/QH15 quy định:

“Nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân các cấp:… Điều chỉnh dự toán ngân sách địa phương theo quy định tại khoản 3 Điều 54 của Luật này….

Ủy ban nhân dân các cấp quyết định điều chỉnh dự toán ngân sách địa phương, định kỳ báo cáo Thường trực Hội đồng nhân dân và báo cáo Hội đồng nhân dân tại kỳ họp gần nhất trong các trường hợp sau đây:

… b) Điều chỉnh cơ cấu chi đầu tư phát triển, chi thường xuyên, dự toán chi được Ủy ban nhân dân giao chi tiết hoặc điều chỉnh các lĩnh vực chi đã được Hội đồng nhân dân quyết định;…”.

Như vậy, căn cứ quy định nêu trên, trường hợp điều chỉnh dự toán chi giữa các đơn vị sử dụng ngân sách trong cùng một cấp xã thì thuộc thẩm quyền điều chỉnh dự toán của UBND cấp xã, định kỳ báo cáo Thường trực HĐND và báo cáo HĐND tại kỳ họp gần nhất.

Nguồn trích dẫn: www.chinhphu.vn

Phân tích chuyên sâu của Chuyên gia PHAN VIỆT HIẾU

Dưới góc nhìn của một chuyên gia tư vấn đầu tư xây dựng và kiểm toán, tôi xin bóc tách các khía cạnh pháp lý và nghiệp vụ của tình huống trên như sau:

  • Về cơ sở pháp lý và thẩm quyền quyết định: Căn cứ theo Luật Ngân sách Nhà nước số 89/2025/QH15, quyền lập quy và quyết định tổng mức ngân sách thuộc về Hội đồng nhân dân (HĐND), nhưng quyền điều hành chi tiết thuộc về Ủy ban nhân dân (UBND). Việc UBND cấp xã chủ động ra quyết định điều chuyển kinh phí giữa Mặt trận Tổ quốc và Bộ phận Văn hóa là hoàn toàn đúng thẩm quyền điều hành được giao tại khoản 6 Điều 32 và điểm b khoản 3 Điều 54.

  • Điều kiện: Nguyên tắc để UBND xã được phép tự quyết định điều chỉnh là: “Không làm thay đổi tổng dự toán chi ngân sách xã đã được HĐND thông qua”. Nếu việc điều chỉnh dẫn đến tăng tổng mức chi ngân sách hoặc làm thâm hụt ngân sách, UBND tuyệt đối không được tự ý quyết định mà bắt buộc phải lập phương án trình HĐND xã phê duyệt bằng một Nghị quyết điều chỉnh ngân sách trước khi thực hiện.

  • Nhận diện rủi ro kiểm toán và thanh tra: Pháp luật cho phép UBND xã quyết định trước, nhưng bắt buộc phải “định kỳ báo cáo Thường trực HĐND và báo cáo HĐND tại kỳ họp gần nhất”. Nếu UBND xã bỏ qua bước báo cáo này, quyết định điều chỉnh sẽ bị coi là thiếu khuyết thủ tục. Khi Kiểm toán Nhà nước hoặc cơ quan Thanh tra tài chính vào cuộc, hành vi này có thể bị kết luận là “vi phạm nguyên tắc quản lý và chấp hành ngân sách”. Hậu quả nghiêm trọng nhất là các khoản chi từ nguồn dự toán điều chỉnh có rủi ro bị xuất toán, không được công nhận trong báo cáo quyết toán ngân sách xã cuối năm.

  • Lưu ý về thủ tục hạch toán, kế toán và phối hợp với Kho bạc Nhà nước (KBNN): * Ngay sau khi có Quyết định điều chỉnh dự toán của Chủ tịch UBND xã, Kế toán xã phải khẩn trương lập hồ sơ gửi KBNN nơi giao dịch để thực hiện điều chỉnh trên hệ thống thông tin quản lý ngân sách (TABMIS).

    • Không được phép chi tiền trước khi KBNN chấp thuận việc điều chỉnh mã số đơn vị quan hệ ngân sách và tiểu mục chi.

    • Về mặt hạch toán kế toán, phải ghi nhận rõ bút toán giảm dự toán ở đơn vị bị rút (Mặt trận Tổ quốc) và tăng dự toán tương ứng ở đơn vị được nhận (Bộ phận văn hóa), đảm bảo đối chiếu số dư dự toán khớp đúng với số liệu của KBNN tính đến thời điểm báo cáo quyết toán.

Kết luận và Lời khuyên thực chiến

Việc điều chỉnh dự toán ngân sách trong cùng một cấp xã phản ánh tính linh hoạt và chủ động trong công tác điều hành tài chính của chính quyền cơ sở, tuy nhiên sự linh hoạt này phải được kiểm soát chặt chẽ bằng các thủ tục báo cáo giám sát.

Lời khuyên thực chiến:

  • Đối với Công chức Tài chính – Kế toán cấp xã: Cần thiết lập sổ theo dõi riêng các Quyết định điều chỉnh dự toán của UBND xã trong năm. Trước thềm các kỳ họp HĐND xã (thường kỳ giữa năm và cuối năm), phải chủ động tham mưu cho Lãnh đạo UBND xã đưa danh mục các khoản đã điều chỉnh này vào Báo cáo tình hình thực hiện ngân sách để HĐND xã hợp thức hóa thông qua, làm hồ sơ pháp lý vững chắc cho công tác quyết toán.

  • Đối với các Chủ đầu tư dự án cấp xã (Ban Quản lý dự án xã): Đối với dòng vốn chi đầu tư phát triển (như xây dựng đường giao thông nông thôn, nhà văn hóa), nếu có sự điều chỉnh vốn giữa các dự án do xã làm chủ đầu tư, tuyệt đối phải kiểm tra xem Quyết định điều chỉnh của UBND xã đã được báo cáo HĐND chưa. Đừng để đến khi dự án hoàn thành, nộp hồ sơ thẩm tra quyết toán vốn đầu tư công mới phát hiện sai sót về thẩm quyền giao vốn, dẫn đến ách tắc trong khâu giải ngân và tất toán tài khoản dự án.

TRUNG TÂM ĐÀO TẠO & TƯ VẤN QUYẾT TOÁN VỐN ĐẦU TƯ PHAN ANH FIRM

Số lượt xem bài viết: 205
Quản Trị

Tài khoản dùng để quản trị website của bạn !