Thẩm Quyền Quyết Định Kiểm Toán Dự Án Nhóm B, C – Giải Đáp & Phân Tích Pháp Lý | kiemtoanxaydung.vn

Hỏi – Đáp: Thẩm Quyền Quyết Định Kiểm Toán Dự Án Nhóm B, C & Phân Tích Pháp Lý Chuyên Sâu Từ Chuyên Gia

Bài viết trích dẫn nguyên văn tình huống hỏi đáp về thẩm quyền quyết định kiểm toán dự án nhóm B, C trên hệ thống tiếp nhận, trả lời kiến nghị của cơ quan nhà nước, đồng thời mang đến góc nhìn phân tích pháp lý chuyên sâu từ chuyên gia kiểm toán xây dựng cấp cao Phan Việt Hiếu, giúp các Ban quản lý dự án, Nhà thầu và Chủ đầu tư áp dụng chuẩn xác quy định hiện hành.

1. Tầm quan trọng của việc xác định đúng thẩm quyền trong quyết toán vốn đầu tư

Giai đoạn quyết toán vốn đầu tư dự án là “chốt chặn” cuối cùng và quan trọng nhất để đánh giá hiệu quả của toàn bộ quá trình quản lý dự án xây dựngquản lý chi phí đầu tư. Việc thuê đơn vị kiểm toán độc lập đóng vai trò then chốt giúp minh bạch hóa số liệu.

Tuy nhiên, sự thay đổi của các văn bản pháp luật, điển hình là Nghị định 193/2026, đã mang đến tư duy mới về phân cấp, phân quyền. Khá nhiều Chủ đầu tư vẫn giữ thói quen quản lý cũ, dẫn đến tâm lý e dè, kéo dài thời gian xử lý thủ tục hành chính khi không xác định rõ mình có quyền tự quyết định việc kiểm toán đối với các dự án nhóm B, C hay không.

2. Chi tiết tình huống Hỏi – Đáp từ cơ quan chức năng

Dưới đây là nguyên văn tình huống thắc mắc của doanh nghiệp và phần trả lời giải đáp thắc mắc:

CHI TIẾT HỎI ĐÁP

Hỏi:

Kính gửi: Bộ Tài chính. Tôi là: Võ Quý Sơn – Tổng giám đốc Công ty TNHH Kiểm toán Thái Dương. Thưa quý Bộ! Khoản 1, Điều 9 – Nghị định 193/2026 quy định “Các dự án quan trọng quốc gia, dự án nhóm A (trừ dự án thuộc danh mục bí mật nhà nước) sử dụng vốn đầu tư công, dự án sử dụng chi thường xuyên từ ngân sách nhà nước, vốn ngân sách nhà nước khác không thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật về đầu tư công phải kiểm toán báo cáo quyết toán trước khi trình cấp có thẩm quyền thẩm tra, phê duyệt quyết toán”.

Đối với các dự án thuộc nhóm B, C (đầu tư công) trước đây muốn thực hiện kiểm toán phải xin ý kiến của cấp có thẩm quyền nay Nghị định 193/2026 không còn quy định. Theo tôi hiểu thì để giảm thiểu thủ tục hành chính nay NĐ193 giao quyền cho chủ đầu tư, việc kiểm toán các dự án nhóm B, C hay không là do chủ đầu tư quyết định. Tuy nhiên trong thực tế, khá nhiều chủ đầu tư vẫn còn nghi ngại về thẩm quyền quyết định kiểm toán đối với các dự án nhóm B, C.

Kính nhờ quý Bộ làm rõ thêm về nội dung này ạ!

10/07/2026

Trả lời:

Tại điểm b khoản 1 Điều 73 Luật Xây dựng quy định:

“b. Chủ đầu tư chịu trách nhiệm quản lý chi phí đầu tư xây dựng từ giai đoạn chuẩn bị dự án đến giai đoạn kết thúc xây dựng trong phạm vi tổng mức đầu tư xây dựng của dự án được phê duyệt.”

Chi phí kiểm toán độc lập chiếm tỷ trọng không lớn và chỉ là một trong các chi phí khác của tổng mức đầu tư được duyệt của dự án; khi quyết định phê duyệt dự án đầu tư thì người có thẩm quyền quyết định đầu tư đã quyết định có chi phí này hay không có chi phí này tại quyết định phê duyệt dự án.

Như vậy, đối với các dự án nhóm B và nhóm C sử dụng vốn đầu tư công, chi thường xuyên từ ngân sách nhà nước, vốn ngân sách nhà nước khác không thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật về đầu tư công thì việc thuê kiểm toán độc lập để kiểm toán báo cáo quyết toán trước khi trình cấp có thẩm quyền thẩm tra hay không thuộc trách nhiệm của chủ đầu tư.

Chủ đầu tư tổ chức đấu thầu kiểm toán theo đúng quy định của pháp luật về đấu thầu và giao kết hợp đồng kiểm toán theo đúng quy định của pháp luật về hợp đồng. Đề nghị Quý độc giả căn cứ quy định nêu trên để thực hiện.

Nguồn: www.mof.gov.vn

3. Phân tích pháp lý chuyên sâu đối với thẩm quyền quyết định kiểm toán

Từ phần phúc đáp nêu trên, có thể bóc tách và làm rõ bản chất pháp lý của vấn đề qua các khía cạnh cốt lõi sau:

3.1. Chuyển dịch tư duy: Từ “Xin phép” sang “Tự quyết và Chịu trách nhiệm”

Khoản 1 Điều 9 Nghị định 193/2026 quy định mang tính bắt buộc đối với dự án quan trọng quốc gia và dự án nhóm A. Sự “im lặng” của pháp luật đối với dự án nhóm B, C không phải là lỗ hổng, mà là chủ đích lập pháp nhằm cải cách thủ tục hành chính.

Căn cứ theo điểm b khoản 1 Điều 73 Luật Xây dựng hiện hành, Chủ đầu tư được giao quyền tự chủ tuyệt đối trong phạm vi Tổng mức đầu tư (TMĐT) đã được phê duyệt. Cơ quan nhà nước đang chuyển giao quyền quyết định và gắn liền với trách nhiệm giải trình cho Chủ đầu tư.

3.2. Điều kiện đủ: Khoản chi phí kiểm toán trong Tổng mức đầu tư

Điểm then chốt mà Chủ đầu tư cần lưu tâm không phải là “ai cho phép”, mà là “có tiền hay không”. Chi phí kiểm toán độc lập là một cấu thành thuộc mục Chi phí khác trong TMĐT. Nếu trong Quyết định phê duyệt dự án đầu tư ban đầu, Người có thẩm quyền quyết định đầu tư đã phê duyệt khoản mục chi phí này, Chủ đầu tư hoàn toàn có toàn quyền sử dụng để tổ chức lựa chọn nhà thầu kiểm toán.

3.3. Nhận diện rủi ro pháp lý nếu thực hiện sai

  • Đối với Chủ đầu tư: Việc e dè, tiếp tục làm văn bản “xin ý kiến” cấp trên cho dự án nhóm B, C sẽ gây ách tắc thời gian lập báo cáo quyết toán, vi phạm quy định về thời gian nộp báo cáo quyết toán vốn đầu tư dự án. Mặt khác, nếu tự ý thuê kiểm toán khi chi phí này chưa được phê duyệt trong TMĐT, Chủ đầu tư sẽ đối mặt với rủi ro chi vượt TMĐT và không được thanh toán.

  • Đối với Nhà thầu kiểm toán: Nếu không tư vấn kỹ cho Chủ đầu tư về tính hợp lệ của khoản chi phí này trước khi ký Hợp đồng, Nhà thầu có nguy cơ cao bị treo công nợ hoặc hợp đồng bị vô hiệu hóa trong quá trình thanh tra, thanh toán.

4. Lời khuyên thực tiễn từ Chuyên gia Kiểm toán Xây dựng

Với kinh nghiệm nhiều năm trực tiếp thực hiện công tác kiểm toán xây dựng và gỡ vướng thủ tục, tôi khuyến nghị các Chủ đầu tư và Ban quản lý dự án áp dụng quy trình 3 bước sau đối với dự án nhóm B, C:

  1. Rà soát ngay Tổng mức đầu tư/Dự toán: Kiểm tra Quyết định phê duyệt dự án. Nếu đã có khoản mục “Chi phí kiểm toán độc lập”, lập tức đưa vào Kế hoạch lựa chọn nhà thầu mà không cần trình xin ý kiến bất kỳ cơ quan nào. Nếu chưa có, tiến hành thủ tục điều chỉnh dự toán/TMĐT (nếu đủ điều kiện) trước khi thuê.

  2. Tuân thủ nghiêm ngặt Luật Đấu thầu: Việc thuê kiểm toán thuộc trách nhiệm của Chủ đầu tư, nhưng quy trình lựa chọn đơn vị kiểm toán bắt buộc phải tuân thủ nghiêm Luật Đấu thầu (chỉ định thầu hoặc đấu thầu rộng rãi tùy hạn mức và tính chất).

  3. Hồ sơ hóa quá trình ra quyết định: Lưu trữ đầy đủ Quyết định phê duyệt TMĐT, Kế hoạch lựa chọn nhà thầu và các biên bản thương thảo để làm bằng chứng giải trình minh bạch trước các cơ quan Thanh tra, Kiểm toán Nhà nước sau này.

5. Tải về tài liệu liên quan

📥 TÀI LIỆU TẢI VỀ: Để thuận tiện cho quá trình tra cứu và áp dụng, Quý bạn đọc có thể tải trực tiếp các văn bản pháp luật liên quan đến tình huống trên tại đây:

6. Kết luận & Giải pháp tối ưu

Việc giao quyền tự quyết định thuê đơn vị kiểm toán độc lập đối với dự án nhóm B, C cho Chủ đầu tư là một bước tiến lớn nhằm đẩy nhanh tiến độ quyết toán vốn đầu tư. Tuy nhiên, “tự quyết” phải đi đôi với sự hiểu biết sâu sắc về cấu trúc chi phí đầu tư và quy trình lựa chọn nhà thầu.

💡 TƯ VẤN CHUYÊN SÂU TỪ CHUYÊN GIA

Việc vận dụng các quy định pháp luật vào thực tiễn thi công và thanh quyết toán luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu không có góc nhìn bao quát. Nếu Quý Đơn vị/Doanh nghiệp đang gặp vướng mắc tương tự hoặc cần giải pháp tối ưu cho dự án của mình, hãy liên hệ ngay với PHAN ANH FIRM – Đơn vị chủ quản của chuyên trang kiemtoanxaydung.vn.

Chúng tôi cung cấp các dịch vụ chuyên nghiệp hàng đầu gồm:

  • Tư vấn Quản lý dự án & Quản lý chi phí.

  • Tư vấn Kiểm toán và Quyết toán vốn đầu tư dự án.

  • Tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý trong quá trình đấu thầu, thi công.


TRUNG TÂM ĐÀO TẠO & TƯ VẤN QUYẾT TOÁN VỐN ĐẦU TƯ PHAN ANH FIRM