Thu hồi hợp pháp khối lượng đất dư thừa (thu hồi khoáng sản) trong dự án đầu tư công: Chủ đầu tư hay nhà thầu là chủ thể thực hiện?

Công ty tôi là nhà thầu xây lắp một dự án đầu tư công do UBND huyện làm chủ đầu tư (nay chuyển về UBND xã làm chủ đầu tư).

Theo hồ sơ thiết kế, sau khi sử dụng một phần đất đắp thì còn dôi dư một lượng đất đủ điều kiện để đắp.

Trong hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công và dự toán công trình phần đất dư thừa đó sẽ vận chuyển đến khu tập kết.

Tuy nhiên, sau khi rà soát, để không phải tập kết, trung chuyển khối lượng dư thừa ra vị trí khác tránh thất thoát tài nguyên và giảm kinh phí đầu tư xây dựng, UBND huyện đã có quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư để thu hồi đất dư thừa tại chân dự án.

Tuy nhiên, khi làm việc với Sở Nông nghiệp và Môi trường để lập hồ sơ xin đăng ký xác nhận thu hồi khoáng sản thì Sở trả lời, UBND tỉnh chỉ cấp giấy đăng ký xác nhận thu hồi khoáng sản cho chủ đầu tư dự án.

Theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 75 Luật Địa chất và khoáng sản 2024 và điểm a khoản 1 Điều 96 Nghị định số 193/2025/NĐ-CP ngày 02/7/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Địa chất và khoáng sản thì chủ đầu tư hoặc nhà đầu tư được cấp có thẩm quyền xem xét cấp giấy xác nhận đăng ký thu hồi khoáng sản đối với khối lượng khoáng sản dư thừa của dự án.

Công ty tôi làm việc với chủ đầu tư thì được trả lời, chủ đầu tư là đơn vị hành chính cấp xã chỉ có chức năng quản lý, giám sát hoạt động khoáng sản, không có chức năng hoạt động khoáng sản như: khai thác, tận thu, thu hồi, vận chuyển, cất giữ và tiêu thụ khoáng sản.

Tôi xin hỏi, chủ đầu tư là đơn vị hành chính cấp xã có được thu hồi khoáng sản ở dự án đầu tư xây dựng đầu tư công hay không?

Nếu được chủ đầu tư giao và ủy quyền thì công ty tôi (có năng lực về hoạt động khoáng sản) có được cơ quan chức năng cấp giấy xác nhận thu hồi khoáng sản ở dự án đầu tư công nêu trên không?

Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời vấn đề này như sau:

Theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 75 Luật Địa chất và khoáng sản 2024 và điểm a khoản 1 Điều 96 Nghị định số 193/2025/NĐ-CP ngày 2/7/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Địa chất và khoáng sản thì chỉ chủ đầu tư hoặc nhà đầu tư của dự án mới là đối tượng được xem xét cấp giấy xác nhận đăng ký thu hồi khoáng sản.

Nhà thầu xây lắp (doanh nghiệp xây dựng) chỉ là đơn vị thực hiện hợp đồng thi công, không phải là “chủ đầu tư” hoặc “nhà đầu tư” của dự án theo hồ sơ pháp lý. Doanh nghiệp dù có đủ điều kiện hoạt động khoáng sản nhưng không được đứng tên xin giấy xác nhận thu hồi khoáng sản cho khối lượng dư thừa này.

Quy định này nhằm kiểm soát quyền quản lý khoáng sản thuộc về chủ đầu tư dự án đầu tư công, tránh lợi dụng danh nghĩa nhà thầu để hợp thức hóa việc khai thác khoáng sản.

Để thực hiện thu hồi, vận chuyển, tiêu thụ hợp pháp khối lượng đất, khoáng sản dư thừa, UBND xã gửi văn bản đề nghị UBND tỉnh hướng dẫn cụ thể theo thẩm quyền.