Văn bản pháp lý đầu tư

Điểm mới Nghị định 165/2026/NĐ-CP: Sửa đổi Nghị định 214 về Đấu thầu

Đã đăng trên bởi Quản Trị
Số lượt xem bài viết: 793
58-so-tay-kiem-toan-xay-dung-nghi-dinh-165-2026-nd-cp

Điểm mới Nghị định 165/2026/NĐ-CP: Sửa đổi quan trọng Nghị định 214/2025/NĐ-CP về Đấu thầu khẩn cấp

Nghị định 165/2026/NĐ-CP vừa được ban hành không chỉ là một văn bản hướng dẫn Luật Phòng bệnh, mà còn mang đến “lối mở” mang tính quyết định cho hoạt động mua sắm công. Cụ thể, việc sửa đổi điểm g khoản 1 Điều 78  Nghị định số 214/2025/NĐ-CP đã tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý đối với các gói thầu xây lắp, mua sắm vật tư y tế khẩn cấp. Tuy nhiên, dưới lăng kính kiểm toán xây dựng, sự “cởi trói” này luôn đi kèm với rủi ro xuất toán nếu hồ sơ không chặt chẽ. Cùng kiemtoanxaydung.vn và chuyên gia phân tích chuyên sâu các biến động pháp lý này.

1. Tổng quan về Nghị định 165/2026/NĐ-CP và bối cảnh sửa đổi

1.1. Mục đích tháo gỡ điểm nghẽn hành chính trong mua sắm khẩn cấp

Thực tiễn từ các giai đoạn chống dịch trước đây cho thấy, quy trình hành chính để có được “Quyết định công bố dịch” thường mất nhiều thời gian, làm lỡ “thời điểm vàng” để mua sắm vật tư y tế hay thi công các bệnh viện dã chiến. Nhận diện được bất cập này, Chính phủ ban hành Nghị định 165/2026/NĐ-CP nhằm linh hoạt hóa điều kiện kích hoạt cơ chế lựa chọn nhà thầu trong trường hợp khẩn cấp, đảm bảo phản ứng nhanh nhạy, kịp thời bảo vệ tính mạng và sức khỏe nhân dân.

1.2. Tác động trực tiếp đến các Ban QLDA, Cơ sở y tế và Nhà thầu

Sự thay đổi này trao quyền chủ động rất lớn cho các Chủ đầu tư, Giám đốc các Ban Quản lý dự án (QLDA) và các Bệnh viện. Tuy nhiên, việc được phép bỏ qua các thủ tục đấu thầu thông thường đồng nghĩa với việc trách nhiệm giải trình (accountability) của người đứng đầu được đẩy lên mức cao nhất trong các đợt thanh tra, kiểm toán định kỳ.

2. Chi tiết điểm mới Nghị định 165/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 214/2025/NĐ-CP

Căn cứ theo Khoản 6 Điều 94 Nghị định 165/2026/NĐ-CP, nội dung sửa đổi tập trung vào điểm g khoản 1 Điều 78 của Nghị định 214/2025/NĐ-CP.

2.1. Phạm vi gói thầu áp dụng (Tư vấn, Y tế, Xây lắp khẩn cấp)

Phạm vi hàng hóa, dịch vụ cơ bản được giữ nguyên nhưng có tính minh định cao hơn. Cụ thể bao gồm:

  • Gói thầu dịch vụ tư vấn, phi tư vấn.

  • Thuốc (được làm rõ bao gồm cả vắc xin, sinh phẩm), hóa chất, vật tư xét nghiệm.

  • Thiết bị y tế (bao gồm cả vật tư tiêm chủng), linh kiện, phụ kiện, phương tiện.

  • Gói thầu xây lắp (điển hình như xây dựng bệnh viện dã chiến, khu cách ly).

2.2. Sự khác biệt cốt lõi: Nút thắt “Công bố dịch” được tháo gỡ

Dưới đây là bảng so sánh chi tiết giúp các Chủ đầu tư nhìn nhận rõ sự thay đổi căn bản về điều kiện pháp lý:

Tiêu chí Nghị định 214/2025/NĐ-CP (Trước khi sửa đổi) Nghị định 165/2026/NĐ-CP (Sau khi sửa đổi) Đánh giá từ chuyên gia
Mục đích áp dụng Cần triển khai ngay nhằm phục vụ công tác phòng, chống dịch. Cần triển khai ngay nhằm phục vụ công tác phòng, chống dịch. Giữ nguyên nguyên tắc “cấp bách”.
Điều kiện kích hoạt (Căn cứ pháp lý)

1. Văn bản chỉ đạo của cấp có thẩm quyền.


2. Hoặc quyết định công bố dịch đối với bệnh truyền nhiễm.


3. Hoặc địa phương đề nghị công bố dịch (nhóm A).

1. Văn bản chỉ đạo của cấp có thẩm quyền.


2. Hoặc thông tin dịch bệnh đối với bệnh truyền nhiễm.


3. Hoặc địa phương thông tin dịch bệnh (nhóm A).

 THAY ĐỔI CỐT LÕI: Cụm từ mang tính thủ tục cứng “Công bố dịch” đã được thay bằng “Thông tin dịch bệnh”. Rút ngắn tối đa thời gian chờ đợi thủ tục.

3. Nhận diện 03 Rủi ro pháp lý & Kiểm toán khi áp dụng chỉ định thầu khẩn cấp

Là một chuyên gia kinh nghiệm xử lý các điểm nóng về Quyết toán và Kiểm toán Xây dựng, chúng tôi đặc biệt cảnh báo 03 rủi ro mà các đơn vị thường xuyên mắc phải khi áp dụng hình thức chỉ định thầu/mua sắm khẩn cấp:

3.1. Rủi ro lạm dụng “Thông tin dịch bệnh” để né tránh đấu thầu rộng rãi

Khái niệm “thông tin dịch bệnh” linh hoạt hơn nhưng cũng mang tính định tính cao hơn. Nếu Chủ đầu tư lợi dụng các nguồn thông tin chưa chính thống, chưa đạt đến mức độ nguy hiểm để kích hoạt chỉ định thầu quy mô lớn, cơ quan Kiểm toán Nhà nước hoàn toàn có cơ sở quy kết hành vi “chia nhỏ gói thầu, lạm dụng trường hợp khẩn cấp để chỉ định thầu trái luật”.

3.2. Rủi ro xuất toán chi phí do lỗ hổng thẩm định giá gói thầu

Trong đấu thầu thiết bị y tế và xây lắp khẩn cấp, việc thi công thường chạy trước hồ sơ dự toán. Chủ đầu tư rất dễ rơi vào bẫy “giá thị trường biến động ảo” do khan hiếm vật tư. Nếu không có chứng thư thẩm định giá độc lập hoặc báo giá cạnh tranh minh bạch tại thời điểm lập giá, khi quyết toán, các đơn giá này sẽ bị bóc tách và xuất toán hàng loạt.

3.3. Rủi ro bóc tách, bồi thường do gộp sai hạng mục “không cấp bách”

Nhiều Ban QLDA “tiện tay” đưa các hạng mục cải tạo cảnh quan, mua sắm máy móc y tế khám chữa bệnh thông thường vào chung dự án chống dịch để hợp thức hóa việc chỉ định thầu. Đây là lỗi sai nguyên tắc cơ bản. Kiểm toán viên sẽ loại bỏ toàn bộ giá trị các hạng mục này khỏi chi phí được thanh toán.

4. Lời khuyên từ chuyên gia Kiểm toán Xây dựng

Để an toàn bước qua các cuộc thanh tra, kiểm toán hậu kiểm, các Chủ đầu tư và Nhà thầu cần tuân thủ nghiêm ngặt 03 nguyên tắc:

  • Dấu vết hồ sơ (Paper Trail): Mọi “thông tin dịch bệnh” dùng làm căn cứ chỉ định thầu phải được lưu trữ bằng văn bản chính thống từ Bộ Y tế, Sở Y tế hoặc UBND các cấp.

  • Nhật ký thi công minh bạch: Đối với xây lắp khẩn cấp, nhật ký thi công và biên bản nghiệm thu khối lượng thực tế từng ngày là “tấm khiên” duy nhất để bảo vệ giá trị thanh toán khi bản vẽ thiết kế chưa kịp hoàn thiện.

  • Độc lập trong thẩm định giá: Tuyệt đối không sử dụng duy nhất báo giá của đơn vị được chỉ định thầu để làm giá gói thầu.

5. Câu hỏi thường gặp (FAQ) về đấu thầu khẩn cấp theo Nghị định 165

Q1: Nghị định 165/2026/NĐ-CP sửa đổi nội dung gì về đấu thầu so với Nghị định 214?

Đáp: Sửa đổi điểm g khoản 1 Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, hạ điều kiện kích hoạt chỉ định thầu khẩn cấp từ phải có “Quyết định công bố dịch” xuống chỉ cần có “Thông tin dịch bệnh”.

Q2: Các gói thầu xây lắp có được áp dụng quy định mới này không?

Đáp: Có. Nghị định nêu rõ các gói thầu xây lắp cần triển khai ngay nhằm phục vụ công tác phòng, chống dịch hoàn toàn được áp dụng.

Q3: Cơ quan Kiểm toán thường xuất toán chi phí nào trong gói thầu khẩn cấp?

Đáp: Thường xuất toán các hạng mục khối lượng thi công không có hồ sơ hoàn công chứng minh, đơn giá vật tư cao bất thường không có thẩm định giá, và các hạng mục không trực tiếp phục vụ chống dịch.

Q4: Làm sao để giải trình chênh lệch giá vật tư y tế trong đợt dịch?

Đáp: Cần chuẩn bị hệ thống hồ sơ chứng minh sự khan hiếm của thị trường tại thời điểm đó, kèm theo tối thiểu 03 báo giá độc lập hoặc chứng thư thẩm định giá của cơ quan chức năng.

6. Tải về và Cập nhật pháp lý

Nhằm giúp các Chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án, Nhà thầu và các đơn vị kiểm toán dễ dàng tra cứu căn cứ pháp lý, kiemtoanxaydung.vn cung cấp bản PDF gốc văn bản và bản so sánh các điều khoản sửa đổi.

👉 [Tải về toàn văn Nghị định 165/2026/NĐ-CP]

LIÊN HỆ TƯ VẤN CHUYÊN SÂU

Việc linh hoạt trong chỉ định thầu, đấu thầu khẩn cấp theo Nghị định 165/2026/NĐ-CP tiềm ẩn nhiều rủi ro lớn trong giai đoạn thanh tra, kiểm toán Nhà nước, đặc biệt là khâu xác định giá gói thầu và khối lượng hoàn thành. Nếu đơn vị của bạn đang vướng mắc trong khâu lập hồ sơ, quản lý chi phí hoặc chuẩn bị giải trình thanh tra, hãy liên hệ ngay với kiemtoanxaydung.vn qua Hotline hoặc để lại thông tin. Đội ngũ chuyên gia của chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ Tư vấn quản lý dự án, Quản lý chi phí, Tư vấn kiểm toán độc lập và Gỡ rối Quyết toán dự án chuyên sâu!

TRUNG TÂM ĐÀO TẠO & TƯ VẤN QUYẾT TOÁN VỐN ĐẦU TƯ PHAN ANH FIRM

Số lượt xem bài viết: 793
Quản Trị

Tài khoản dùng để quản trị website của bạn !

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *